Tibette gündüz düşleri denilen bir tanım vardır. Çoğu kez karşımızdakine dalıp gittin yine diyerek takılırız. İşte bu anlar beynimizin bizi bir an olsun sıkıldığımız bunaldığımız anlarda bizi gerçek hayattan kaçırdığı dakikalardır...Çok sıkıcı gelen bir toplantı sırasında birden kendimizi Egenin serin sularında yüzerken bulabiliriz…oradan 2-3 yaz önceki yaz tatilimizde yaşadığımız çok hoş bir anı canlanır gözümüzde…ve sonra tekrar bulunduğumuz toplantıya geri döneriz.. Bu yaşadığımız gündüz düşlerinin problem çözmede beynimize odaklanma egzersizlerinden daha fazla yardımcı olduğu yapılan çalışmalarca da gösterilmiştir..Terapist Dan Jones’un yaptığı araştırmalar, Leonardo da Vinci’den Einstein’a, Beethoven’dan Walt Disney’e kadar uzanan bir yelpazedeki dahilerinin başarısının altındaki etkenlerden birinin de Gündüz düşleri olduğunu göstermiştir.

   Gündüz düşleri, meditasyonun bir formudur ve beyin bu konuda eğitilebilir. Batı tıbbında güdümlenmiş görsellik uygulamaları ‘Guided imagery’ adı altında giren bu uygulamalar günümüzde ağrı gidermeden, stres ve sıkıntı ile başa çıkmaya uzanan bir yelpazede başta Amerika birleşik devletleri olmak üzere birçok ülkenin seçkin hastanelerinde hastalarının yaşam kalitesini artırmak amacıyla sunulmaktadır. Örneğin benim eğitim aldığım dönemde Houston’daki MD Anderson hastanesinde görev yapan hemşire Debra Silvesind’in hastalar için yaptığı güdümlenmiş görsellik uygulama CD’leri ödül almıştı ve tüm kanser hastalarına bu CD’ler dağıtılıyordu. Hastalar bu CD’leri dinleyerek gündüz düşlerine dalıyorlar ve ortalama 20 dakika süren bu uygulamalar sırasında gündüz düşleri zamanla daha gerçekçi bir hal alıyordu. Bu da onların ağrılarının ve hastalığa bağlı sıkıntı ve streslerinin daha az hissedilmesine yol açıyordu. Güdümlenmiş Görsellik ya da Gündüz Düşleri Meditasyonu sadece hastalar açısından değil spor profesyonelleri açısından da kullanımı olan bir uygulamadır. Bir çok sporcu gerçek anlamda uygulama yapmadan önce bu uygulamayı beyninde düşlemektedir. UEFA’nın yıldız futbolcuların anlatımı ile gençlere gol atma tekniklerinin anlatıldığı(star skills) resmi sitesindee milli futbolcumuz Nihat Kahveci gol vuruşu yapmadan önce atacağı golü beyninde canlandırdığını belirtmektedir.

Yapılan fonksiyonel MR çalışmaları daha önceden gözle görülen bir cismin ya da deneyimin, beyinde düşünce ile geri çağırılması ile oluşan aktivasyonun birbirine çok yakın olduğunu göstermiştir. Beynin bu özelliği, bitkisel hayattaki insanlarda da gösterilmiştir. Ünlü yönetmen Pedro Almodovar'ın 'konuş onunla' adlı filminde olduğu gibi bitkisel hayattaki insanlarla konuşmanın beyinlerinde gerçek hayatta olduğu gibi bir cevap ortaya çıkarttığı kanıtlanmıştır. Cambridge Üniversitesinden Adrian Owen ve arkadaşları yapmış oldukları çalışmada bitkisel hayatta bulunan bir hastaya tenis oynadığını düşünmesini istedikleri söyledikten sonra fonksiyonel MR ile beyin taraması yapmışlar ve normal insan beyninde tenis oynarken aktive olabilen bölgenin aktive olduğunu belirlemişlerdi. Bunun bir tesadüf olup olmadığını saptamak için bu sefer de hastaya eve gittiğini düşünmesini istedikten sonra tekrar yaptıkları beyin taramasında bitkisel hayattaki hastanın, sağlıklı insanların yön bulmak için kullandığı aynı beyin bölgesini aktive ettiğini gözlemledikten sonra Science dergisinde yayınlamışlardır.

Meditasyon sırasında yerden yükselebilmek çoğu kez tartışma konusu olmuştur. Uzun meditasyonlar sırasında yerden yükseldiğini belirten çoğu kişi, batı dünyasında ilgi uyandırdığı kadar, şüphe de uyandırmış ve inandırıcı bulunmamıştır. Sonuçta Newton’dan günümüze ulaşan bir yer çekimi bilgisi varken bu yerden havalanma da neyin nesiydi ki?
Dr.Olaf Blanke ve arkadaşlarının Nature dergisinde yayınladıkları araştırma bu soruya cevap verir nitelikteydi. Dr.Blanke’nin, beynin sağ alt ve üst yarısını birleştiren noktayı uyardığı kişiler vucut dışı deneyimler yaşadığını belirtiyorlardı. Bu kişiler aynı tarifi vererek kendilerini yerden yukarıda hissettiklerini belirtmişlerdi . Blanke’nin üst üste yaptığı uyarılar aynı sonucu verince, vücut dışı deneyimlere ait bu bilgiler Nature gibi çok önemli bilim dergisinde yayınlanmıştı. Blanke’nin dışarıdan uyardığı beynin bu bölümünün içeriden, yani bizim tarafımızdan, ve belki de gündüz düşleri ya da derin meditasyon sırasında uyarılabilmesi de olasılıklar dahilindedir. Sonuçta derin meditasyon ya da derin gündüz düşleri sırasında yerden yükseldiğini hissedebilmek bilimin de onayladığı bir şekilde olasılıklar dahilindeydi. Sonuçta derin meditasyon sırasında yerden yükseldiğini söyleyen bir kişinin, biz maddesel anlamda yükseldiğini görmesek de, hissen doğru olabileceğini unutmamak gerekir. Bunun da ötesinde meditasyon, özünde materyalist bir yaklaşım içermez aksine ruha, hisse hitap etmektedir. Bu anlamda da bakıldığında yükselme, hissen yaratılmaya çalışılmaktadır. Gerek yükselme hissi olsun gerekse beyni rahatlatan ve problem çözmesine yardımcı olan gündüz düşleri olsun meditasyonun hayat kalitemizi, mental ve fiziksel performansımızı arttırabilmemize yönelik uygulamalardır. Beynin bu uygulamalara yönelik kabiliyeti ise düzenli uygulamalar sonunda artırılabilmektedir.

Sağlıklı günler dileği ile…